T.C.
BAŞBAKANLIK
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü

 

Sayı  : B.02.1.SÇE.0.13.00.00 / 010-06-01- 2585                                                            
Konu: Özürlü müracaatlarının                                                                     23 Ağustos 2006   
            değerlendirilmesi.                                                 

GENELGE
2006 / 15

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun ilgili hükümleri gereğince tüm özür gruplarına yönelik bakım ve rehabilitasyon haklarının kullanılması ve toplumsal hayata katılmalarına ilişkin sosyal hizmet programları oluşturmak,  geliştirmek ve uygulamakla yükümlüdür. Kurumumuzun ana amaçlarından birisi özürlülerin de toplumun sunduğu hizmetlerin tümüne diğer insanlar gibi ulaşması ve ortaya çıkan gelişmelerden eşit biçimde yararlanmalarının sağlanmasıdır.

         Kurumumuzun özürlülük alanındaki hizmetleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının hizmetlerini düzenleyen 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun ve bu Kanun gereği hazırlanarak yürürlüğe giren yönetmelikler, özürlü müracaatlarının değerlendirilmesinde esas alınmalıdır.

          Kurumumuza bağlı olarak hizmet veren bakım ve rehabilitasyon merkezlerimizde korunma ve bakım altında bulunan özürlülerin, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtlarında koruma ve bakım altında bulunan özürlü çocuk ve gençlerin, ayrıca il sosyal hizmetler müdürlüklerinden hizmet almak üzere müracaat eden özürlülerin, durumlarının her yönüyle değerlendirilerek, yararlanabilecekleri hizmetler konusunda bilgilendirilmesi, gerekli girişim ve yönlendirmenin yapılması ve aşağıda belirtilen hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.

1)  Özürlü bireylerin özel eğitim ihtiyacı olduğunun tespit edilmesi halinde, 31.05.2006 tarihli ve 26184 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren “Milli Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği” hükümlerinin ve Genel Müdürlüğümüzün 10/08/2006 tarihli, 2478 sayılı ve 2006/13 nolu genelgesinin dikkate alınarak gerekli yönlendirmenin yapılması,

2) Ruh sağlığı bozuk olan kişilerin müracaatları değerlendirilirken, kendisine ve çevresine zarar veren bu kişilerin öncelikle tedavilerinin yapılmasının sağlanması, bu nedenle sağlık il müdürlüklerine yönlendirmede bulunulması, uygulanacak ilaç programı ve rehabilitasyon çalışması sonrası kendisine ve çevresine yönelik saldırganlığının kontrol altına alınması halinde il müdürlüğünce taleplerin kabul edilmesi,

3) Korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocukların korunması amacıyla hazırlanan 03.05.2005 tarih ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu çerçevesinde, mahkeme kararıyla koruyucu ve destekleyici tedbir kararlı gelen çocukların sağlık probleminin bulunması halinde, sağlık tedbiri ile ilgili işlemlerin il sağlık müdürlükleri tarafından yapılması gerektiğinden, bu yönde işlem başlatılması,     

4) Çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtlarında uyum problemi olan çocuk ve gençlerin ergen ve çocuk psikiyatri kliniklerinde gerekli tedavilerinin sağlanması ve tedavi sonrası mesleki çalışmaların da yapılması, bu çalışmaların sonucuna göre ilgili hizmet modellerinden faydalandırılmaları; sorunun bu çalışmalara rağmen çözümlenememesi durumunda, Özürlü Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanlığından nakil talebinde bulunulması,

5)Yurt ve yuvalarda kalan çocuklarımızdan uyaran eksikliğinden veya yaşanılan travmalardan kaynaklanan kuruluşa uyum ve eğitime adaptasyon problemi olanların, özürlü olarak tanımlanması sürecinde çocuklarımızın yüksek yararı gözetilerek dikkatli çalışılması, mümkün olduğunca sınır zekâ veya donuk zekâ düzeyinde bulanan çocuklarımız ile özel ilgilenilmesi ve özürlü olarak tanımlanmaması,     

6) Özürlü müracaatlarında; özürlülere verilecek sağlık kurulu raporlarının alınışı, geçerliliği, değerlendirilmesi ve özürlü sağlık kurulu raporu verebilecek yetkili sağlık kuruluşlarının tespiti ile özürlülerle ilgili sağlık, eğitim, rehabilitasyon gibi alanlarda ortak bir uygulama geliştirmek ve uluslararası sınıflandırma ve ölçütlerin kullanımının yaygınlaştırılmasını sağlamak amacıyla hazırlanan, 16 Temmuz 2006 tarih ve 26230 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik” hükümlerine göre işlem yapılması, özürlü ve ailelerinin bu doğrultuda bilgilendirilmesi, bu konuda il sağlık müdürlükleriyle irtibat halinde olunması,

 7) Özürlülere bağlanan aylıklarla ilgili olarak 20.06.2006 tarih ve 26204 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Özürlü ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik”  hükümlerine göre işlem yapılması, muhtaç olmak koşuluyla 65 yaşını doldurmuş yaşlılar ile 18 yaşından büyük özürlüler ve kanunen bakmakla yükümlü oldukları 18 yaşından küçük özürlü yakını bulunan T.C. vatandaşlarına aylık bağlanacağı konusunda gerekli bilgilendirmede bulunulması, bu konuda il merkezinde defterdarlığa, ilçelerde de mal müdürlüğüne müracaat edilmesi hususunda gerekli yönlendirmede bulunulması,

8) 02.05.2006 tarih ve 26156 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Özel Mesleki Rehabilitasyon Merkezleri Hakkındaki Yönetmelik” hükümlerinin incelenerek, özürlülerin ekonomik ve sosyal refahının sağlanması için yetenekleri doğrultusunda gerekli yönlendirme ve bilgilendirmede bulunulması, bu konuda özürlü ve ailelerinin bilgi edinebilmeleri için Türkiye İş Kurumunun İl Müdürlüklerine başvurmalarının sağlanması,

 9) 30.05.2006 tarih ve 26183 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Korumalı İşyerleri Hakkındaki Yönetmelik”  ile normal işgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan özürlüler için açılacak ve gerekli teknik donanımı Devletçe sağlanacak olan korumalı işyerlerine kabul edilecek özürlüler ile ilgili bilgilendirme çalışmasında bulunulması,

10) 30.05.2006 tarih ve 25981 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Özürlüler Veritabanı Oluşturulmasına ve Özürlülük Bilgisinin Nüfus Cüzdanında Yer Almasına Dair Yönetmelik” hükümlerine göre %40 ve üzerinde özürlü olan ve özürlülük bilgisinin nüfus cüzdanında yer almasını isteyen özürlülerin müracaatlarının bu doğrultuda değerlendirilerek, istenilen bilgi ve belgelerin eksiksiz tamamlanarak, elektronik ortamda Bilgi İşlem Daire Başkanlığına gönderilmesi,

11) Sosyal güvencesi olmayan bakıma muhtaç özürlülere yönelik hizmetleri düzenleyen; Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik, Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği ve Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Resmi Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği 30.07.2006 tarih ve 26244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Söz konusu yönetmeliklerin ve 01.08.2006 tarih ve 2006/10  sayılı Bakım Merkezinin Fiziki Özellikleri ve Donanımı İçin Gerekli Malzemeler, 01.08.2006 tarih ve 2006/ 11 sayılı Bireysel Bakım Planı ve  01.08.2006 tarih ve 2006/12 sayılı  Bakım Raporu konulu genelgelerin de dikkatle tahlil edilmesi, özürlü ve ailelerinin sunulacak hizmetler hususunda bilgilendirilmelerinin sağlanması, bu konuda tereddüde düşülen hususlarda Özürlü Bakım Hizmetleri Daire Başkanlığı ile irtibata geçilmesi,

12) Sosyal güvencesi olduğu halde sosyal veya ekonomik nedenlerle muhtaç durumda olan özürlülerin; öncelikle aile ortamında bakılıp, korunmaları için koruyucu aile, ayni ve nakdi yardım hizmetleri gibi koruyucu önleyici hizmet modellerimizden faydalanmaları yönünde çalışmalarda bulunulması, özellikle koruyucu aile hizmet modelinin özürlünün yakın çevresine tanıtılması, mümkün olduğunca çevresinden bir ailenin koruyucu aile olması için yönlendirilmesi, tüm çalışmalara rağmen aile yanında bakılamayacak bu özürlüler için yatılı kurum bakımı hizmet modelinin teklif edilmesi,

Hususlarında gerekli duyarlılığın gösterilmesini,  özürlü müracaatlarında yukarıda belirtilen mevzuat değişikliklerin dikkate alınarak gerekli yönlendirme ve rehberlik çalışmalarında bulunulmasını, konunun ilgili tüm meslek elemanlarına duyurulmasını ve tereddüde düşülen konuların Özürlü Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanlığına bildirilmesini önemle rica ederim. 

                                                                                                                      (İmza)

İdris YEKELER
Genel Müdür V.

Geri