|
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönergenin amacı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Genel Müdürlüğü Özel Rehabilitasyon ve Eğitim Merkezleri
Yönetmeliğinde yönerge ile açıklanması istenen hususlara ilişkin
esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönerge kamu kurum ve kuruluşları dışındaki gerçek
kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan özel
rehabilitasyon ve eğitim merkezlerini kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönerge, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Kanununa dayanılarak çıkartılan 13.03.2005 tarih
ve 25754 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özel Rehabilitasyon ve
Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 14, 36 (b), 39, 47 ve 50 nci
maddalerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönergede geçen;
Genel Müdürlük:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğünü,
İl Müdürlüğü: İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü,
Merkez: Özürlü bireylere bireysel, seanslı grup, yarım gün, tam
gün rehabilitasyon ve eğitim hizmeti ile ailelerine eğitim ve
danışmanlık hizmeti verilen gündüzlü/yatılı özel rehabilitasyon
ve eğitim merkezlerini,
Kurucu: Özel rehabilitasyon ve eğitim merkezi açmak isteyen
gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisini,
Sorumlu Müdür: Özel rehabilitasyon ve eğitim merkezinin idari,
mali, hukuki ve mesleki tüm işleyişinden sorumlu olan
yöneticiyi,
İç Hizmet Yönergesi: Özel rehabilitasyon ve eğitim merkezinin
tüm işleyişine ilişkin, idari, mali, hukuki ve mesleki genel
ilkelere, Genel Müdürlük mevzuatına uygun olarak kuruluşun
işleyişini yetki ve sorumluluklarını belirleyen belgeyi,
Özürlü Birey: Organik, fonksiyonel, çevresel ve psikolojik
nedenlerden dolayı zihinsel, dil ve konuşma, motor, psiko-sosyal,
işitsel, görsel gelişim alanlarında, özbakım, akademik ve temel
sosyal yaşam becerilerinde, çeşitli derecelerde yetersizliği
olan bireyi,
Rehabilitasyon: Özürlü bireyin fonksiyon kayıplarının
giderilmesi veya geriye kalan güç ve yeteneklerinin
geliştirilerek fiziksel, psikolojik, eğitimsel, gelişimsel,
sosyal ve mesleki yönden mevcut kapasitelerini en üst düzeye
çıkarılması için yapılan çalışmaların ve yardımların tümünü,
Gelişimsel Rehabilitasyon: Doğuştan gelen veya erken yaşta
edinilmiş gelişim geriliklerinin, erken çocukluk döneminin
özelliği olan uyum ve gelişime yatkınlıktan yararlanılarak,
hedefe yönelik uygulamalar aracılığıyla, gelişimsel
kapasitelerinin en üst sınırına ulaşmasına yardım etmeyi
hedefleyen programların tümünü,
Bireysel Rehabilitasyon ve Eğitim Planı: Her bir özürlü birey
için yazılı olarak mesleki personel tarafından geliştirilmiş
olan; bireyin performansını, kısa ve uzun dönemli amaçlarını,
bireye sağlanabilecek rehabilitasyon ve eğitim hizmetlerini
içeren planı, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezde
Uygulanacak Rehabilitasyon ve Eğitim Programları
Madde 5- Merkezlerde aşağıdaki rehabilitasyon ve eğitim
programları uygulanır.
a)
Bedensel özürlülere hizmet verilen rehabilitasyon ve eğitim
merkezlerinde, aşağıdaki rehabilitasyon ve eğtim programları
uygulanır.
1. Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı,
2. Temel Yaşam Becerileri Programı,
3. Akademik Beceri Eğitim Programı,
4. Fiziksel Gelişim Programı (Fizyoterapi),
5. Dil ve Konuşma Eğitimi Programı,
6. Sosyal Rehabilitasyon Programı,
7. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
8. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı,
9. İş ve Uğraşı Terapi Programı,
10. Bağımsız yaşama geçiş programı.
b) Zihinsel
özürlülere hizmet veren rehabilitasyon ve eğitim merkezlerinde,
aşağıdaki rehabilitasyon ve eğitim programlarını uygulanır.
1. Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı,
2. Temel Yaşam Becerileri Programı,
3. Akademik Beceri Eğitim Programı,
4. Fiziksel Gelişim Programı (Fizyoterapi),
5. Dil ve Konuşma Eğitimi Programı,
6. Sosyal Rehabilitasyon Programı,
7. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
8. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı,
9. İş ve Uğraşı Terapi Programı,
10. Bağımsız yaşama geçiş programı.
c) İşitme ve
konuşma özürlülere hizmet verilen rehabilitasyon ve eğitim
merkezlerinde, aşağıdaki rehabilitasyon ve eğitim programlarını
uygulanır.
1. Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı,
2. Temel Yaşam Becerileri Programı,
3. Akademik Beceri Eğitim Programı,
4. Dil ve Konuşma Eğitimi Programı,
5. Sosyal Rehabilitasyon Programı,
6. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
7. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı,
8. Bağımsız yaşama geçiş programı.
d) Görme
özürlülere hizmet verilen rehabilitasyon ve eğitim
merkezlerinde, aşağıdaki rehabilitasyon ve eğitim programlarını
uygulanır.
1. Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı,
2. Temel Yaşam Becerileri Programı (Kişisel İdare),
3. Akademik Beceri Eğitim Programı (Abaküs – kabartma yazı),
4. Sosyal Rehabilitasyon Programı,
5. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
6. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı,
7. İş ve Uğraşı Terapi Programı,
8. Bağımsız yaşama geçiş programı.
e) Otistik
bireylere hizmet verilen rehabilitasyon ve eğitim merkezlerinde,
aşağıdaki rehabilitasyon ve eğitim programlarını uygulanır.
1. Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı,
2. Otistik Bireyle İletişim Programı,
3. İş ve Uğraşı Terapi Programı,
4. Sosyal Rehabilitasyon Programı,
5. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
6. Bağımsız Yaşama Geçiş Programı,
7. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı.
f) Dikkat
eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, yaygın gelişimsel bozukluk,
özgül öğrenme güçlüğü, okul uyum problemleri olan bireylere
hizmet verilen rehabilitasyon ve eğitim merkezlerinde, aşağıdaki
rehabilitasyon ve eğitim programlarını uygulanır.
1. Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı,
2. Akademik Beceri Eğitim Programı,
3. İş ve Uğraşı Terapi Programı,
4. Sosyal Rehabilitasyon Programı,
5. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
6. Bağımsız Yaşama Geçiş Programı,
7. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı.
g) 21 yaş üzeri
özürlülere mesleki rehabilitasyon alanında hizmet verilen
rehabilitasyon ve eğitim merkezlerinde, aşağıdaki rehabilitasyon
ve eğitim programlarını uygulanır.
1. İş ve Meslek
Analizi Programı,
2. Merkezin bulunduğu bölgenin işgücü talebi dikkate alınarak
özürlünün meslek edinmesine yönelik teorik ve uygulama aşamaları
belirtilen; Mesleki Rehabilitasyon ve Eğitim Programı,
3. Bağımsız Yaşama Geçiş Programı,
4. Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı (Davranış ve uyum
problemlerine yönelik),
5. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Programı.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkezde Sorumlu
Müdürün Haricinde Çalışacak Diğer Personelin Görev, Yetki ve
Sorumlulukları
Madde 6- Merkezlerde sorumlu müdür haricinde çalışacak diğer
personelin görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda
belirtilmiştir.
Sosyal Hizmet
Uzmanı
Sosyal hizmet
uzmanı, sosyal hizmet alanında lisans öğrenimi görmüş olup
aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyler ve ailesi ile görüşme yaparak, özürlünün sosyal durumu
hakkında diğer personeli bilgilendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireyin hakları konusunda çalışmalar yapma ve aileleri bu haklar
konusunda bilgilendirmek,
d) Merkeze devam
eden özürlü bireylerin ilişiği bulunan, diğer kurum ve
kuruluşlar ile merkez arasında iletişimi sağlamak ve rehberlik
etmek,
e) Merkeze devam
eden özürlü bireylerin yararlanabilecekleri diğer kurum
ve kuruluşlar hakkında bilgi vermek, bilgilendirmek ve rehberlik
etmek,
f) Aile eğitimi,
rehberliği, danışmanlığı programlarını hazırlamada görev almak
ve yürütmek,
g) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasını koordine etmek ve
uygulamak.
Tabip
Tabip, tıp
alanında öğrenim görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü bireye
uzmanlık dallarında sağlık hizmeti vermek, kontrollerini yapmak,
sevk etmek, sonucunu kaydetmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Merkezdeki
özürlü bireyleri periyodik olarak sağlık taramasından geçirmek,
rehabilitasyon ve eğitim programını etkileyen sağlık problemleri
olması halinde ilgili mesleki personele gerekli bilgiyi vermek
ve tavsiyelerde bulunmak,
d) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Fizyoterapist
Fizyoterapist,
fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında lisans öğrenimi görmüş
olup aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Fiziksel
rehabilitasyona ihtiyaç duyan özürlü bireyleri değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Fiziksel
rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip
ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Ortez-protez
ve yardımcı araç-gereç kullanımı konusunda özürlü bireye ve
ailesine yardımcı olmak,
f) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve
uygulamasında görev almak.
Odyolog
Odyolog,
odyoloji alanında lisans üstü öğrenim görmüş olup aşağıdaki
görev, yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) İşitme,
konuşma, lisan ve ses bozukluğu olan bireyleri tanılamak,
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) İşitme,
konuşma, lisan ve ses bozukluğu olan bireylerin gelişimlerini
takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Psikolog
Psikolog,
psikoloji alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev,
yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyleri değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ailelerine, gerekli görülürse yakınlarına yönelik
psikolojik yardım ve destek programları, bireysel ve/veya grup
terapileri uygulamak,
d) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip etmek ve
kaydetmek,
e) Aile eğitimi,
rehberliği, danışmanlığı programlarını hazırlamada görev almak
ve yürütmek,
f) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve
uygulamasında görev almak.
Çocuk Gelişim i
ve Eğitimcisi
Çocuk Gelişimi
ve Eğitimcisi, çocuk gelişimi ve eğitimi alanında lisans
öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları
yerine getirir.
a) Özürlü
bireyleri değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Rehber Öğretmen
Rehber öğretmen,
psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında lisans öğrenimi
görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları yerine
getirir.
a) Özürlü bireyi
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Özel Eğitim
Öğretmeni
Özel eğitim
öğretmeni, özel eğitim alanında lisans öğrenimi görmüş olup
aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü bireyi
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Zihinsel
Engelliler Öğretmeni
Zihinsel
engelliler öğretmeni, zihinsel engelliler öğretmenliği alanında
lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü bireyi
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
İşitme
Engelliler Öğretmeni
İşitme
engelliler öğretmeni, işitme engelliler öğretmenliği alanında
lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü bireyi
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Görme Engelliler
Öğretmeni
Görme engelliler
öğretmeni, görme engelliler öğretmenliği alanında lisans
öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları
yerine getirir.
a) Özürlü bireyi
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Dil ve Konuşma
Terapisti
Dil ve konuşma
terapisti, dil ve konuşma bozuklukları alanında en az lisans
öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları
yerine getirir.
a) Özürlü bireyi
değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin ve ailelerinin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,
d)
Rehabilitasyon ve eğitim programlarının aile ortamında
uygulamasına yönelik olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
e) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Sınıf Öğretmeni
Sınıf öğretmeni,
sınıf öğretmenliği alanında öğrenim görmüş olup aşağıdaki görev,
yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyin akademik becerilerini değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin akademik becerilerini takip ederek kaydetmek,
d) Kaynaştırma
programlarında yer almak, uygulamaya katılmak,
e) Eğitim
programlarının aile ortamında uygulamasına yönelik
olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
f) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve
uygulamasında görev almak.
Okul
Öncesi Öğretmeni
Okul Öncesi
öğretmeni, okul öncesi öğretmenliği alanında öğrenim görmüş olup
aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyin akademik becerilerini değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Özürlü
bireylerin akademik becerilerini takip ederek kaydetmek,
d) Kaynaştırma
programlarında yer almak, uygulamaya katılmak,
e) Eğitim
programlarının aile ortamında uygulamasına yönelik
olarak aile bireylerine rehberlik yapmak,
f) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve
uygulamasında görev almak.
Branş Öğretmeni
Branş Öğretmeni
olarak; beden eğitim öğretmeni, müzik öğretmeni, resim öğretmeni
ve el sanatları öğretmeni kasdedilmektedir.
Beden Eğitimi
Öğretmeni
Beden Eğitimi
Öğretmeni, alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev,
yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyin becerilerini değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Eğitim
programlarının aile ortamında uygulamasına yönelik olarak aile
bireylerine rehberlik yapmak,
d) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Müzik Öğretmeni
Müzik Öğretmeni,
alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyin becerilerini değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Eğitim
programlarının aile ortamında uygulamasına yönelik olarak aile
bireylerine rehberlik yapmak,
d) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Resim Öğretmeni
Resim Öğretmeni,
alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyin becerilerini değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Eğitim
programlarının aile ortamında uygulamasına yönelik olarak aile
bireylerine rehberlik yapmak,
d) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
El Sanatları
Öğretmeni
El Sanatları
Öğretmeni, alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev,
yetki ve sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlü
bireyin becerilerini değerlendirmek,
b) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak, program
hazırlamak ve uygulamak,
c) Eğitim
programlarının aile ortamında uygulamasına yönelik olarak aile
bireylerine rehberlik yapmak,
d) Personelin
hizmet içi eğitim programlarının hazırlamasında ve uygulamasında
görev almak.
Usta Öğretici
Alanında en az
ortaöğretim eğitimi görmüş, bir işi öğretme yetki belgesine
sahip olup aşağıdaki görev,yetki ve sorumlulukları yerine
getirir.
a) Özürlülere
belli iş dallarında temel bilgi ve beceri kazandırıp, bir iş
edinebilmelerine yardımcı olmak,
b) Atölyede
bulunan makine ve avadanlıkların bakımını ve korunmasını
sağlamak ve kullanıma hazır halde tutmak,
c) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak uygulamak.
d) Merkezin
özelliklerini dikkate alarak diğer görevliler ile işbirliği
içerisinde çalışmak.
Diyetisyen
Diyetisyen,
alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Yemeklerin
besin değerlerinin yeterli ve besin maddelerinin dengeli
olmasını, mutfağın hijyen kurallarına uygun olmasını sağlamak,
b) Özürlülerin
beslenmesine ilişkin proğram ve cetvellerin hazırlanmasını ve
uygulanmasını sağlamak,
c) Gerekli
hallerde tabibin uygun gördüğü esaslara göre özürlünün rejim
yemeği yemesini sağlamak,
d) Mutfak
personelinin hizmet içi eğitim proğramlarının hazırlanmasında ve
uygulamasında görev almak.
Ev Ekonomisti
Ev Ekonomisti,
alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Bilgi ve
tekniklerini öğretmek,
b) Özürlünün
mevcut bilgi ve becerilerin geliştirilmesine katkıda bulunmak,
c) Özürlüye,
özürlü ailesine ve merkez personeline; ev idaresi,
gıda-beslenme, çocuk bakımı, aile sağlığı konularında sahip
olduğu kaynak ve imkanları değerlendirici bilgileri aktarmak ve
uygulamak,
d) Özürlüyü,
özürlü ailesini ve merkez personelini; mutfak ve ev aletlerinin,
yiyecek ve giyeceklerin, temizlik maddelerinin seçilmesi ve
kullanılması konularında bilgilendirmek,
e) Mesleği ile
ilgili mesleki teknik ve yöntemleri kullanarak uygulamak.
Teknik Öğretmen
Teknik Öğretmen,
alanında lisans öğrenimi görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlüye
belli iş dallarında temel bilgi ve beceri kazandırıp, bir iş
edinebilmelerini sağlamak,
b) Mesleki
rehabilitasyon ve eğitim programlarının hazırlanması ve
uygulanmasını sağlamak,
c) Özürlülerin
performansları düzeyinde atölye çalışmalarını yürütmek,
d) Atölyede
görevli usta öğretici ve diğer personel arasında iş bölümü
yapmak.
Hemşire
Hemşire en az
sağlık meslek lisesi mezunu olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumlulukları yerine getirir.
a) Özürlülerle
ilgili gerekli bilgileri alarak tabip tarafından yapılacak
muayene ve tedaviye hazırlamak,
b) Tıbbi
muayene, değerlendirme ve kontrolün yapılmasında tabip ve
fizyoterapiste yardımcı olmak,
c) Tabibin
verdiği direktifler doğrultusunda özürlülere verilen ilaçların
kullanılmasını sağlamak, enjeksiyon ve pansumanlarını yapmak,
bunları miktar ve zaman belirterek kaydetmek,
d) Acil
vakalarda mesleğin gerektirdiği ilk yardımı yaparak, sorumlu
müdür veya tabibe durumu bildirmek,
e) Sorumlu
olduğu bölümde yemek dağıtımını ve özürlülerin yemek yemelerini
gözetlemek, kendisi yemek yiyemeyecek durumda olanlara yardımcı
olmak,
f) Özürlülerin
banyolarının yapılıp yapılmadığını kontrol etmek, gerektiğinde
banyolarına yardımcı olmak,
Çocuk Eğiticisi
Çocuk eğiticisi,
Kız Meslek Liselerinin Çocuk Gelişimi ve Eğitimi bölümünde
öğrenim görmüş olup aşağıdaki görev, yetki ve sorumlulukları
yerine getirir.
a)
Rehabilitasyon ve eğitim progrmalarının uygulanmasında yardımcı
eğitimci olarak görev yapmak,
b) Katıldığı
rehabilitasyon ve eğitim programlarının kayıtlarını düzenlemek.
Büro Görevlisi
Büro görevlisi,
en az ortaöğretim mezunu olup sekreterya işlerinin
yürütülmesinde görev yapar.
Hizmetli
Hizmetli, en az
ilkokul mezunu olup temizlik ve benzeri işleri yapar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Merkezde
Uygulanacak Rehabilitasyon ve Eğitim Programları ve İçeriklerine
İlişkin Esaslar
Madde 7- Her merkez; Sosyal Rehabilitasyon Programı,
Psiko-Sosyal Destek ve Gelişim Programı ile Aile Eğitimi ve
Danışmanlığı Programı hazırlamak ve uygulamak zorundadır. Diğer
programlar ise özürlünün ihtiyacı dikkate alınarak hazırlanan
“Bireysel Rehabilitasyon ve Eğitim Planı” çerçevesinde
uygulanır.
Madde 8-
Merkezlerde uygulanacak Rehabilitasyon ve Eğitim Programları ve
içeriklerine ilişkin esaslar aşağıda
belirtilmiştir.Rehabilitasyon ve Eğitim Programları, uygulayıcı
olarak belirtilen mesleki personelden herhangi biri tarafından
hazırlanır ve uygulanır.
a) Gelişimsel
Tanılama ve Değerlendirme Programı
Gelişimsel
tanılama ve değerlendirme programı; formal ve informal testlerle
özürlü bireyin zihinsel, dil, duygusal, sosyal ve motor beceri
düzeylerine ilişkin bilgilerin toplanarak bir karara varılması
sürecidir.
Gelişimsel
tanılama ve değerlendirmedeki amaç, bireyin gereksinimlerini
saptamak, belirlenen gelişim alanlarındaki performans
düzeylerine uygun rehabilitasyon ve eğitim programlarına veya
gereksinimlerine uygun kurumlara yönlendirilmesini sağlamaktır.
Gelişimsel
tanılama ve değerlendirme, en az 3 farklı meslek elemanının yer
aldığı bir ekip tarafından yapılır ve rapor edilir.
b) Temel Yaşam
Becerileri Programı
Temel yaşam
becerileri programı; özürlü bireyin günlük yaşam aktivitelerini
yerine getirmesini, bu konudaki bilgi, beceri ve performansını
en üst düzeye çıkartmasını amaçlar.
Bu programı;
çocuk gelişimi ve eğitimcisi, özel eğitim öğretmeni, okul öncesi
öğretmeni, hazırlar ve uygular.
c) Akademik
Beceri Eğitim Programı
Akademik beceri
eğitim programı; özürlü bireyin okul eğitimine destek olunmasını
amaçlar.
Bu programı;
özel eğitim öğretmeni veya özür grubuna ilişkin öğretmen
(zihinsel, işitme-konuşma, görme özürlüler özel eğitim
öğretmeni), sınıf öğretmeni, hazırlar ve uygular.
d) Fiziksel
Gelişim Programı
Fiziksel gelişim
programı; özürlü bireyin temel yaşam becerilerini yapabilmesi
için gerekli olan fiziksel ve bedensel fonksiyonlarını yerine
getirebilmesini amaçlar.
Bu programı;
fizyoterapist hazırlar ve uygular.
e) Dil ve
İletişim Beceri Programı
Dil ve iletişim
beceri programı; özürlü bireyin toplum içinde iletişim
kurmasını, dil ve iletişim becerilerinin geliştirilmesini
amaçlar.
Bu programı; Dil
ve konuşma terapisti, çocuk gelişimi ve eğitimcisi, psikolog,
odyolog, işitme özürlüler özel eğitim öğretmeni,özel eğitim
öğretmeni hazırlar ve uygular.
f) Sosyal
Rehabilitasyon Programı
Sosyal
rehabilitasyon programı; özürlü bireyin ve ailesinin sosyal
hayatta karşılaştığı her türlü sorunların tanımlanmasına ve
çözümlenmesine yönelik çalışmaları ve özürlü ve ailesinin sosyal
hayata katılmalarını amaçlar.
Bu programı,
sosyal hizmet uzmanı, psikolog, hazırlar ve uygular.
g) Psiko-Sosyal
Destek ve Gelişim Programı
Psiko-sosyal
destek ve gelişim programı; özürlü bireyin psiko-sosyal
sorunlarının tanımlanmasına ve çözümlenmesine yönelik
çalışmaları ve özürlünün psiko-sosyal gelişimini amaçlar.
Bu programı;
psikolog, sosyal hizmet uzmanı, rehber öğretmen, hazırlar ve
uygular.
h) Aile Eğitimi
ve Danışmanlığı Programı
Aile eğitimi ve
danışmanlığı programı; özürlü ailesinin, özürlünün duygu,
düşünce ve tepkilerini anlayabilmelerini, özürlünün özellikleri
hakkında bilgi sahibi olabilmelerini, özürlüye beceri
öğretebilmelerini, var olan davranış problemleri ile başa
çıkabilmelerini, özürlü ile ilişkilerini olumlu yönde
geliştirmelerini amaçlar.
Bu programı;
sosyal hizmet uzmanı, psikolog, rehber öğretmen hazırlar ve
uygular.
i) İş ve Uğraşı
Terapi Programı
İş ve uğraşı
terapi programı; özürlü bireyin küçük kas becerilerinin ve
koordinasyonunun geliştirilmesini, dikkatinin bir konuya
yoğunlaştırılabilmesini ve öz güveninin artırılmasını amaçlar.
Bu programı;
çocuk gelişimi ve eğitimcisi, branş öğretmenleri, sosyal hizmet
uzmanı, psikolog, okul öncesi öğretmeni, hazırlar ve uygular.
j) Bağımsız
Yaşama Geçiş Programı
Bağımsız yaşama
geçiş programı; rehabilitasyon ve eğitim programlarını
tamamlayarak kendine yeterli ve üretken konuma gelmiş özürlü
bireyin yaşamını bağımsız olarak sürdürmelsini amaçlar.
Bu programı;
sosyal hizmet uzmanı,özel eğitim öğretmeni,işitme ve konuşma
özürlüler özel eğitim öğretmeni,zihinsel özürlüler özel eğitim
öğretmeni,görme özürlüler özel eğitim öğretmeni, psikolog,
rehber öğretmen hazırlar ve uygular.
k) Dil ve
Konuşma Eğitimi Programı
Dil ve konuşma
eğitimi programı; özürlü bireyin iletişim ve konuşma
becerilerindeki sınırlılıkları ortadan kaldırmayı amaçlar.
Bu programı;
odyolog, dil ve konuşma terapisti, fizyoterapist, çocuk gelişimi
ve eğitimcisi hazırlar ve uygular.
l) Otistik
Bireyle İletişim Programı
Otistik bireyle
iletişim programı; iletişim, sosyal etkileşim ve gelişmede
uyumsuzluk gösteren otistik bireyin, sosyal iletişimini ve
davranışlarını düzenlemeyi, sözel ve sözel olmayan iletişimini
sağlamayı ve diğer gelişim alanlarını desteklemeyi amaçlar.
Bu programı;
psikolog, sosyal hizmet uzmanı, rehber öğretmen, çocuk gelişimi
ve eğitimcisi hazırlar ve uygular.
m) İş ve Meslek
Analizi Programı
İş ve meslek
analizi programı; özürlü bireyin özrüne ve işgücü piyasınısın
talebine uygun iş ve mesleğe yönlendirilmesini amaçlar.
Bu programı;
teknik öğretmen, usta öğretici, sosyal hizmet uzmanı, psikolog,
rehber öğretmen hazırlar ve uygular.
n) Mesleki
Rehabilitasyon ve Eğitim Programı
Mesleki
rehabilitasyon ve eğitim programı; özürlü bireyin, yaşanılan
bölgenin işgücü talebi dikkate alınarak iş ve meslek sahibi
olmasını, uygun çalışma becerilerini kazanmasını,
yerleştirildiği iş yerinde izlenmesini ve uyumunu amaçlar.
Bu programı;
Teknik öğretmen, usta öğretici, sosyal hizmet uzmanı, psikolog,
rehber öğretmen hazırlar ve uygular.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Merkezlerde
Düzenlenmesi Zorunlu Olan Bölümlerin Donanımı İçin Gerekli Olan
Araç ve Gereçlerle İlgili Esaslar
Madde 9- Merkezlerde düzenlenmesi zorunlu olan bölümlerin
donanımı için gerekli olan araç ve gereçler aşağıda
belirtilmiştir.
a) Sorumlu müdür
odası; makam masası, koltuk, oturma grubu, dolap, Atatürk resmi.
b) Büro; masa, sandalye, dolap, bilgisayar, telefon, faks.
c) Bekleme odası; oturma grubu, sehpa, kitaplık, pano,
d) Personel odası; oturma grubu, masa, her personel için kilitli
dolap, sehpa.
e) Bireysel eğitim odası; masa, sandalye, eğitimci sandalyesi,
dolap, eğitim materyalleri,
f) Grup eğitimi odası; grup eğitim masası, özürlü sayısı kadar
sandalye, eğitimci sandalyesi, dolap, eğitim materyalleri.
g) Fiziksel rehabilitasyon salonu/odası; tırmanma merdiveni,
tırabzanlı merdiven, denge tahtası, paralel bar, minder, ayna,
yürüteç, ağırlık topları.
h) Odyoloji ünitesi; sessiz oda, kulaklık, hoparlör, masa,
sandalye, değerlendirme formları, işitme cihazı değerlendirme
seti.
i) Oyun salonu; çeşitli oyuncaklar, dolap.
j) Bahçe; kaydırak, tahterevalli, salıncak, bahçe oturakları.
k) Yemekhane ve mutfak; yeterli sayıda masa ve sandalye, yemek
yapılması ve yenilmesi için gerekli araç-gereçler.
l) Yatakhane; kapasite sayısı kadar yatak, dolap, etejer.
ALTINCI BÖLÜM
Merkezlerde
Ücretsiz Özürlü Kabulüne ilişkin Esaslar
Madde 10- Merkezlerde ücretsiz özürlü kabulüne ilişkin esaslar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Merkezlerde
sosyo-ekonomik yoksunluk içinde olan veya Genel Müdürlüğe bağlı
kuruluşlarda kalan özürlülere ücretsiz hizmet sunulur.
b) Merkezlere
hizmet verdiği aylık özürlü sayısının en az %3 ü oranında
ücretsiz özürlü kabulü yapılır. Kullanılacak bu kontenjan iki
özürlüden az olamaz.
c) Merkezler
hizmet verdiği aylık özürlü sayısını dikkate alarak takip eden
ayda ücretsiz kabul edeceği özürlü sayısını ve hizmet vermekte
olduğu ücretsiz özürlü sayısını her ay il müdürlüğüne bildirir.
d) Merkezlere
kabul edilecek ücretsiz özürlü, merkezin teklifi veya il
müdürlüğünün ihtiyacı dikkate alınarak, sosyal hizmet uzmanı
tarafından hazırlanacak sosyal inceleme raporu doğrultusunda il
müdürlüğünce belirlenir.
e) Ücretsiz
olarak yerleştirilen özürlülere hizmet vermeyi kabul etmeyen
merkezlere Yönetmeliğin 61.maddesinin (a) fıkrasına göre işlem
yapılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Geçici Hükümler
Madde 11- Merkezler, Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren üç ay içinde, bu Yönergede belirtilen hususların yerine
getirilmesi için gerekli düzenlemeleri yaparlar.
Yürürlük
Madde 12- Bu Yönerge Genel Müdürlükten sorumlu Devlet
Bakanlığının onayı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 13- Bu Yönerge hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.
Geri |